Ù tai nguyên nhân do dâu? chẩn đoán và những lưu ý quan trọng

Ù tai tuy không gây hại nhiều đến sức khỏe nhưng khiến người mắc bệnh gặp nhiều khó khăn và bất tiện trong sinh hoạt, nguyên nhân gây ra bệnh có nhiều loại khác nhau.

Bạn cần đến gặp các bác sĩ có chuyên môn để thăm khám và phát hiện bệnh cũng như có những biện pháp điều trị kịp thời nếu chứng ù tai kéo dài và không có dấu hiệu chấm dứt.

1. Tìm hiểu về chứng ù tai

1.1 Thế nào là ù tai?

Khi từ chính hệ thống thính giác hoặc các cơ quan lân cận phát ra tiếng kêu không mong muốn và thường không thể nghe được bởi người khác thì đó là tính ù tai. Ù tai phần lớn là những tiếng kêu đơn âm nhưng trong một số trường hợp nó có thể là các dạng phức âm như tiếng dế kêu, tiếng hơi nước thoát qua chỗ hẹp, tiếng sóng biển hoặc là tiếng chuông reo.

Nguyên nhân gây ù tai là gì?

Nguyên nhân gây ù tai là gì?

Cần phân biệt rõ ràng giữa chứng ù tai với một số âm thanh khác do ảo giác như tiếng nhạc, tiếng nói trong tai, việc xuất hiện các âm  thanh này thường là do nhiễm độc thuốc, rối loạn tâm lý hoặc hơi thở, điếc dẫn truyền, vòi nhĩ dãn rộng, tình trạng nghe tiếng nói của chính bệnh nhân.

Ù tai là một triệu chứng của một bệnh lý tiềm ẩn chứ không phải là một loại bệnh, chẳng hạn như có thể gây ra mất thính lực liên quan đến tuổi, chấn thương tai hoặc gây rối loạn hệ thống tuần hoàn.

Nếu có thể tìm được nguyên nhân chính gây ra ù tai thì bệnh có thể chữa khỏi hoàn toàn nhưng trong một số trường hợp việc điều trị chỉ chủ yếu để giảm triệu chứng và giúp cải thiện phần nào chất lượng cuộc sống do không tìm được nguyên nhân chính.

1.2 Đối tượng dễ mắc ù tai

  • Những người hay tiếp xúc với tiếng ồn lớn: đây là những người làm việc trong các môi trường thường xuyên có tiếng ông lớn như nhạc sĩ, công nhân nhà máy, binh lính
  • Tuổi cao: khi tuổi càng cao thì sợi thần kinh hoạt động trong tai sẽ giảm số lượng và đây cũng chính là nguyên nhân dẫn tới vấn đề về thính giác và thường là liên quan đến chứng ù tai, những đối tượng này thường là những người trên 60 tuổi
  • Hút thuốc lá: nguy cơ mắc chứng ù tai sẽ cao hơn
  • Nguy cơ ù tai sẽ tăng do vấn đề tim mạch như huyết áp cao, hẹp động mạch

2. Nguyên nhân và biểu hiện của chứng ù tai

2.1 Vì sao bị ù tai?

2.1.1 Các nguyên nhân hay gặp

Tiếp xúc với tiếng ồn lớn

Những nguồn gốc gây mất thính lực có liên quan đến tiếng ồn phổ biến là những tiếng động lớn. Bạn có thể bị ù tai nếu thường xuyên tiếp xúc với các thiết bị nghe nhạc có âm thanh lớn trong thời gian dài. Cũng có thể gây ra thiệt hại vĩnh viễn cho dù  là tiếp xúc với tiếng ồn ngắn hạn và dài hạn với âm thanh lớn.

Tắc nghẽn ráy tai

Ráy tai giúp ngăn chặn bụi bẩn và làm chậm sự phát triển của vi khuẩn, đồng thời bảo vệ ống tai. Ù tai có thể xảy ra khi có nhiều ráy tai tích tụ và trở nên khó khăn trong việc tự rửa trôi vì vậy điều này dẫn tới kích thích màng nhĩ và mất thính giác.

Môi trường xung quanh tác động nhiều đến đôi tai của chúng ta

Môi trường xung quanh tác động nhiều đến đôi tai của chúng ta

Xương tai thay đổi

Thính giác của bạn cũng có thể bị ảnh hưởng và dẫn đến ù tai nếu cứng xương trong tai giữa. Sự phát triển xương bất bình thường là nguyên nhân gây ra tình trạng này và nó có xu hướng thành viên trong gia đình

2.1.2 Các nguyên nhân khác

Bệnh Meniere

Nếu bạn mắc chứng ù tai thì đây có thể là cảnh báo sớm của căn bệnh này.

Rối loạn TMJ

Các nguyên nhân khác có thể gây ù tai như các vấn đề với khớp thái dương hàm, khớp ở hai bên đầu trước tai, nơi xương hàm dưới gặp sọ của bạn.

Chấn thương đầu hoặc chấn thương cổ

Tai trong hoặc dây thần kinh thính giác, chức năng não liên quan đến thính giác có thể bị ảnh hưởng do các chấn thương về đầu hoặc cổ.

U thần kinh âm thanh

khối u không ung thư (lành tính) giúp kiểm soát sự cân bằng thính giác, khối u này phát triển trên dây thần kinh sọ và chạy từ não đến tai trong của bạn. Tình trạng này thường gây ra chứng ù tai ở một bên tai và còn có tên gọi khác là schwannoma tiền đình. 

Rối loạn chức năng ống Eustachian

Ở trạng thái bình thường ống tai nối ở tai giữa với cổ họng trên sẽ được mở rộng mọi lúc. Tuy nhiên nó sẽ dẫn tới ù tai nếu gặp nguyên nhân nào đó gây rối loạn ống dẫn

Rối loạn mạch máu liên quan đến ù tai

Một số tình trạng sau đây có liên quan đến chứng ù tai như khối u đầu và cổ, xơ vữa động mạch, dị tật của mạch máu, huyết áp cao, hẹp mạch máu cấp máu cho vùng đầu mặt cổ

Do các loại thuốc

Một trong những nguyên nhân gây ù tai là do các loại thuốc và liều lượng sử dụng của các loại thuốc mà bạn đang dùng, nó có thể gây nặng thêm, đồng thời chứng ù tai sẽ càng nặng nếu liều thuốc càng cao, một số loại thuốc như thuốc trị ung thư, thuốc quinine, nhóm kháng sinh, aspirin dùng với liều cao,..

2.2 Dấu hiệu của ù tai là gì?

  • Một số các tiếng kêu vô định như tiếng huýt sáo, gió thổi, tiếng ve kêu có thể khiến người mắc chứng ù tai cảm nhận trong tai mình, có thể bị ù cả hai hoặc một bên tai.
  • Tùy vào tình trạng mà tính ù tai xảy ra từng lúc hoặc liên tục
  • Những người bị ù tai có thể cảm nhận rõ rệt về những lúc yên tĩnh hoặc về đêm. 
  • hoa mắt, chóng mặt, đau đầu có thể đi kèm theo chứng ù tai

3. Điều trị ù tai thế nào cho hiệu quả

3.1 Ảnh hưởng đối với sức khỏe

Mặc dù bệnh ù tai không gây nguy hiểm gì đối với sức khỏe của người bệnh nhưng sẽ ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống và khiến người bệnh gặp nhiều khó khăn như tâm trạng lo lắng, có cảm giác khó chịu, suy nhược cơ thể và mất ngủ…

Một số triệu chứng khác có thể kèm theo như bệnh lý tai trong, chóng mặt, đau đầu hay bệnh lý tai giữa, nghe kém… Vì vậy nên đưa người bệnh đến cơ sở để phát hiện và điều trị sớm.

Cần phải đi khám ngay và điều trị càng sớm càng tốt đối với bệnh ù tai đi kèm nghe kém đột ngột.

3.2 Cách điều trị hiệu quả

Cần đến thăm khám tại bác sĩ

Nếu có các dấu hiệu bất thường nào sau đây thì bạn nên đến bác sĩ:

  • Sau khi bị nhiễm trùng đường hô hấp trên, chẳng hạn như cảm lạnh thì bị ù tai. Trong vòng 1 tuần bệnh ù tai không cải thiện.
  • Ù tai xảy ra không giải thích được;
  • Ù tai ảnh hưởng đến khả năng nghe hoặc khiến bạn cảm thấy chóng mặt

Tốt nhất nên tham khảo ý kiến của bác sĩ nếu có bất kỳ thắc mắc nào hoặc các triệu chứng nào như trên vì tình trạng sức khỏe của mỗi người là khác nhau. Vì vậy để lựa chọn phương pháp thích hợp nhất nên hỏi ý kiến bác sĩ.

Thói quen sinh hoạt lành mạnh

  • Tâm trạng luôn trong trạng thái thoải mái, trước khi đi ngủ có thể dùng thuốc an thần để ngủ sâu giấc hơn
  • Cần phải điều trị viêm và làm sạch ống tai đối với các trường hợp bị viêm tai giữa, nấm ống tai hay viêm tai giữa 
  • Phải điều trị chuyên khoa hoặc phẫu thuật với các trường hợp mắc bệnh nguy hiểm như u não, ung thư vòm họng
  • Cần hạn chế tiếp xúc với tiếng ồn nếu như nguyên nhân gây ù tai là do tiếp xúc trong môi trường ồn ào liên tục như nghe nhạc qua tai nghe quá lớn và liên tục trong thời gian dài, bạn cần dùng thuốc hạ áp theo chỉ định của bác sĩ nếu huyết áp cao
  • Một vài trường hợp không rõ nguyên nhân gây ù tai nên không thể tìm phương pháp điều trị đặc hiệu nên bệnh nhân cần làm quen các triệu chứng này

Điều trị ngoại khoa

  • Làm phẫu thuật loại bỏ các nguyên nhân gây ra ù tai đó là loại bỏ các u tân sinh của thùy thái dương,  các khối choán chỗ trong góc cầu tiểu não hoặc các ù tai đi kèm với điếc dẫn truyền.
  • Một số phẫu thuật làm giảm áp tai túi nội dịch, dùng muối đặt vào cửa sổ tròn,  dùng nhiệt để hủy ống bán khuyên ngoài, trường hợp ù tai do Ménière phải phẫu thuật cắt hạch sao để điều trị
  • Chỉ được áp dụng biện pháp phẫu thuật khoét mê nhĩ và phẫu thuật điều trị ù tai chóng mặt cắt dây thần kinh tiền đình đối với  ù tai trên các bệnh nhân điếc tiếp nhận hoàn toàn tai cùng bên.

Dùng các bài thuốc dân gian

Các phương pháp điều trị ù tai sẽ tùy theo nguyên nhân gây ra bệnh. Bằng cách bài thuốc đơn giản như sau bạn cũng có thể chữa ù tai

Ù tai do ảnh hưởng tiếng ồn

lá dâu 10g, rau má 10g,16g  thổ phục linh ,tơ hồng xanh 12g, sắc uống. Thêm lá tre 10g nếu huyết áp cao,  thêm ngải cứu 6g nếu huyết áp thấp; mất ngủ thì thêm lá vông 8g.

Ù tai do làm việc mệt mỏi, căng thẳng

Chuẩn bị 16g đỗ đen sao tồn tính;12g hà thủ ô,12g tơ hồng xanh, 12g dây chiều,12g hoài sơn đem sắc uống.  Thêm lạc tiên 12g, ngải cứu 6g nếu ngủ ít, nhịp tim chậm,. Thêm cúc hoa 12g, cỏ mần trầu 10g nếu ngủ ít, nhịp tim nhanh.

Ù tai do hỏa bốc

Chuẩn bị 12g đỗ đen, vừng đen 10g, cúc hoa 6g,,  rau má 8g, lá tre 6g,  nhân trần 10g. thêm cần tây tươi 50g nếu huyết áp cao,;thêm rau ngót tươi 100g, ngải cứu 6g nếu huyết áp thấp 

1 ngày sắc 2 lần và mỗi lần cho 3 bát nước, đun lấy nửa bát, uống thuốc lúc còn ấm, ngày uống 2 lần sáng, chiều.

4. Phòng tránh ù tai thế nào cho hiệu quả?

Biện pháp phòng ngừa ù tai duy nhất là tránh tổn thương đến thính giác. Sẽ không có biện pháp biện pháp phòng tránh nguyên nhân gây bệnh ngoại trừ chứng mất thị lực. Một số cách sau sẽ giúp phòng tránh:

  • Không nên sử dụng miếng gạc bông để làm sạch lỗ tai vì gạc bông có thể khiến ráy tai cọ xát vào màng nhĩ, gây ù tai 
  • Có thể nên mang nút bịt tai hoặc mũ che tai khi vào cơ quan làm việc, nên tuân thủ theo các nguyên tắc của cơ quan Quản lý an toàn và sức khỏe nghề nghiệp.
  • Cần mang đồ bảo vệ tai để làm giảm âm lượng tiếng ồn khi ở trong môi trường có tiếng ồn lớn
  • không nên bật quá to khi sử dụng tai nghe hoặc nghe trong thời gian quá dài.
  • Các chất kích thích làm giảm lưu thông máu đến cấu trúc tai vì vậy không nên sử dụng rượu, thuốc lá và tránh tiếp xúc thụ động khói thuốc. Đây cũng là nguyên nhân gây ù tai
  • Nên mang theo nút bịt tai khi làm các công việc như sấy tóc, cắt cỏ vì các tiếng ồn trong sinh hoạt hằng ngày sẽ gây nên ù tai
  • Người bị béo phì sẽ thường dễ mắc ù tai hơn người bình thường, Nguyên nhân là do người béo phì sẽ dễ bị huyết áp cao và khiến cho tai nhạy cảm với tiếng ồn hơn bình thường. Vì vậy nên duy trì ăn uống lành mạnh để đảm bảo cân nặng cho cơ thể, tập luyện thể dục , thể thao thường xuyên.
  • Giữ tâm trạng thoải mái, tránh  trường hợp lo âu

5. Lời kết

Cần có biện pháp thích hợp tránh ù tai như tránh tiếp xúc môi trường quá ồn ào trong thời gian dài, tăng cường tập thể thao nghỉ ngơi hợp lý vì ù tai gây nhiều bất lợi trong cuộc sống hằng ngày. Cần thường xuyên kiểm tra sức khỏe để phát hiện ù tai và điều trị kịp thời.