27+ tác dụng của xà lách – cách dùng và lưu ý quan trọng

Cây xà lách có lẽ chẳng còn xa lạ gì đối với mọi người nữa. Đây là loại rau sống hay ăn kèm cùng các món cuốn, gỏi,… Ví dụ như nem rán mà có xà lách cuộn chấm nước mắm chua ngọt thì hết ý. Hay như ăn bún mà có rau xà lách thì càng ngon hơn. Nhìn chung đây là loại rau sống mà rất phổ biến và có sức hấp dẫn đối với mọi người. 

Nhưng nếu nó chỉ đơn thuần là rau ăn cho món ăn thêm ngon thôi thì có lẽ người ta cũng chỉ dừng ở mức độ có cũng được. Không có cũng không sao. Vậy lý do vì đâu mà nó được yêu thích đến vậy. Có phải chỉ để món ăn hấp dẫn hơn không? Đương nhiên câu trả lời là không rồi. 

xà lách

xà lách

Cây xà lách được người ta sử dụng nhiều để chữa bệnh nữa đấy! Các bệnh về khớp hay tim mạch đều có thể dùng cây này chữa được. Chính vì thế mà người ta mới dùng nhiều rau xà lách tới vậy. 

Nhưng cụ thể ngoài 2 bệnh kia ra thì rau xà lách còn được dùng để chữa bệnh gì nữa? Tác dụng của rau xà lách ra sao? Dùng nhiều rau xà lách có ảnh hưởng gì đến cơ thể không? 

Tất cả các thắc mắc của bạn sẽ được giải đáp trong bài viết dưới đây! Hi vọng đây sẽ là cuốn cẩm nang hữu ích cho bạn đang có ý định tìm hiểu về cây này. 

Mục lục

1. Cây xà lách là cây gì? Cây có đặc điểm như nào?

Cây xà lách được các nhà khoa học đặt cho cái tên Lactuca sativa. Và xếp nó vào cây thuộc dòng họ cúc.

1.1 Hình dáng bên ngoài của cây xà lách

Mặc dù cây xà lách có rễ cọc song nó bám khá nông trên bề mặt đất luôn. Chính vì thế mà đất nào ngập úng thì cây không sống được. Nó chỉ hợp ở nơi đất nhiều mùn và tơi xốp thôi. Tùy từng loại mà thân cây có thể tròn và ngắn hoặc thẳng và dài.

Xà lách có nhiều lá xếp chồng lên nhau. Cũng tùy loại mà có màu xanh đậm hay nhạt hoặc tím. Cũng có loại thì lớp lá trong cùng lại có màu trắng. 

Cây xà lách cho hoa vàng hình bầu. Mỗi hoa lại có nhiều hoa nhỏ nữa. Tất cả đều nằm chung trên 1 đế hoa. Mỗi bông đều có đài hoa và nhị cái mỗi loại là 5. Cùng với đó là 2 lá noãn nữa. Hoa xà lách đến mùa sẽ tự nở vào thời điểm có ánh mặt trời đến trưa. Mà thông thường là từ 9 đến 10g sáng. Hoa xà lách là giống hoa tự thụ phấn.

1.2 Cây xà lách có nhiều ở đâu? Thu hái cây như nào?

Lần đầu tiên cây xà lách được tìm thấy ở châu Âu. Hiện tại nó có nhiều ở các nước nhiệt đới trong đó có Việt Nam. Và các khu vực ở Tây Á khác.

Thời gian trồng đến thu hái chỉ có tầm 30 đến 40 ngày tùy thời tiết. Khi thu hái dùng dao sắc cắt sát gốc. Gỡ bỏ lá dập hỏng. Nên thu hái khi cây đủ tuổi và kích thước. Để lâu cây mất chất.

Tác dụng của xà lách

Tác dụng của xà lách

1.3 Có mấy loại xà lách

Xà lách có rất nhiều loại. Tùy vào mục đích sử dụng mà bạn chọn cho mình loại xà lách phù hợp nhất. Riêng phần phân loại các rau xà lách này, mình sẽ nói kỹ hơn ở phần sau. 

1.4 Khái quát công dụng của rau xà lách

Trong Đông y cây xà lách giúp thanh lọc máu, cải thiện tiêu hóa, thanh nhiệt, giảm đau. Cùng với đó là ngăn tình trạng ho kéo dài.

Các nhà khoa học hiện đại thì chứng minh được cứ 100g xà lách thì có tới, 1,2% là chất xơ, 2,2% là carbohydrate . Lượng nước thì chiếm tới 90%. Cùng với đó là hàm lượng vitamin A lên tới 166mg, folate cũng có tới 73mg. 

Ngoài ra trong xà lách còn có nhiều cá nguyên tố vi lượng khác. Ví dụ như Ca, Cu, Zn, Fe, K,….

Các chất này sẽ cùng nhau tạo nên công dụng của cây xà lách là nâng cao hoạt động của não. Các mô cơ cũng làm việc tốt hơn. Đồng thời cung cấp dưỡng chất và muối khoáng cho cơ thể.

Xem thêm:

2. Xà lách cung cấp những dưỡng chất gì cho cơ thể

Như trên có thể thấy xà lách có rất nhiều dưỡng chất. Nhưng các dưỡng chất đó có công dụng gì với cơ thể thì hẳn không mấy ai để ý. Và dưới đây sẽ là các công dụng mà dưỡng chất đó mang lại cho cơ thể. 

1. Cung cấp năng lượng

Bản than cây xà lách chỉ cung cấp cho cơ thể con người chừng 15 calo trên 100g mà thôi. Nhưng bù lại nó sẽ giúp cơ thể con người có nhiều dưỡng chất nhất. Từ đó mà hạn chế được các bệnh tật.

2. Bổ sung vitamin cho cơ thể

Trong xà lách có nhiều vitamin A và beta carotene – 1 chất tiền vitamin A. Con số thống kê cho thấy cứ 100g xà lách đã cung cấp lượng vitamin A gấp 2,47 lần số vitamin A cơ thể cần mỗi ngày. Cùng với đó là 4.443 µg beta carotene.  Cùng với đó là hàm lượng các chất chống oxy hóa dồi dào.

Nhờ vào các chất này mà ăn rau xà lách thường xuyên giúp nâng cao thị lực. Ngăn ngừa được các bệnh ung thư hiệu quả.

3. Cung cấp hàm lượng vitamin K dồi dào

Nhờ có hàm lượng vitamin K nhiều mà giúp xương của bạn chắc khỏe. Mật độ xương được nâng cao. Các hoạt động tái tạo xương diễn ra trơn tru. Alzheimer Xà  dùng rau xà lách cũng là cách để bảo vệ các nơ ron thần kinh hiệu quả.

Xà lách có tác dụng gì?

Xà lách có tác dụng gì?

4. Nguồn vitamin C và folate rất lớn

Có thể nói folate đóng một vai trò quan trọng trong việc chuyển hóa các enzyme để tổng hợp DNA. Từ đó mà nó ngăn chặn việc các tế bào thần kinh tổn thương, thiếu hụt. Nhất là mẹ bầu trong thời gian này sử dụng rau xà lách là cách hạn chế dị tật ống thần kinh cho em bé.

Hơn nữa nhờ vào lượng vitamin C có trong cây mà nó ngăn tình trạng oxy hóa. Từ đó nâng cao hệ miễn dịch và sức khỏe của bạn tốt hơn. Đồng thời loại bỏ vi khuẩn và các gốc tự do có hại..

5. Duy trì võng mạc khỏe mạnh

Cứ 100g xà lách thì có tới 1.730 µg zeaxanthin. Chất này là một chất cần thiết và quan trọng trong bữa ăn hàng ngày. Cơ thể sẽ chọn lọc và từ từ thẩm thấu để đưa đến các điểm vàng ở võng mạc. Ở trong võng mạc nó sẽ loại bỏ các tác nhân gây hại như tia UV.

6. Protein và khoáng chất cũng dồi dào lắm

Như mình đã nói trong rau xà lách có nhiều chất tốt cho cơ thể. Ví dụ như Mg, Ca, Zn, K. Các chất này đều giúp cho quá trình trao đổi chất diễn ra trong cơ thể tốt hơn. Nhờ có K mà  tế bào cũng như dịch cơ thể được ổn định. Nhịp tim và huyết áp được cân bằng. Còn Mg có thể coi như một chất hỗ trợ enzyme chống oxy hóa SOD tốt.

Nhờ có Cu mà hồng cầu được sản xuất. Nhờ Fe mà hồng cầu được hình thành. 2 chất này trong xà lách đều có.

Các vitamin nhóm B trong xà lách cũng nhiều. Ngoài ra lượng protein cũng cao. Cứ 75g thì có tới 1g protein.

7. Chất xơ trong xà lách thì sao?

Các nhà khoa học và nghiên cứu đã khuyên phụ nữ ở giai đoạn trưởng thành cần 20g chất xơ mỗi ngày. Nam giới là 30g. Bạn biết không xà lách xanh và đỏ thì cứ 75g có tới 1,3g chất xơ. Vì thế mà nó là thực phẩm cung cấp chất xơ tuyệt vời cho bạn.

3. Công dụng của cây xà lách là gì? Tác dụng của cây xà lách trong chữa bệnh.

Cây xà lách có rất nhiều công dụng. Ngoài là một loại rau sống ăn kèm để tăng hương vị của món ăn. Thì đây cũng là loại thảo dược quý chữa được nhiều bệnh khác nhau. Bạn có thể áp dụng các công dụng này để nâng cao sức khỏe của bản thân và gia đình. 

1. Đại tiện khó

Nhờ hàm lượng chất xơ và cellulose mà ruột của bạn hoạt động nhịp nhàng hơn. Từ đó mà các chất thải dễ dàng được đào thải ra ngoài hơn.

2. Duy trì vóc dáng, giúp da sáng mịn

Sử dụng rau xà lách là cách giúp bao tử nhanh đầy, tạo cảm giác no cho người dùng. Nhưng lại không hề nhanh đói. Bởi vì nó có nhiều nước và các dưỡng chất. Do đó có thể coi rau xà lách là cách giảm cân an toàn cho các chị em.

Chưa kể với nhiều nước và vitamin như thế thì nó còn giúp cải thiện làn da bạn hiệu quả.

Bạn thấy những người ăn kiêng người ta hay dùng xà lách và cà chua đấy! Vậy thì nếu muốn giảm cân hoặc duy trì vóc dáng thì bạn nên ăn xà lách mỗi ngày.

Hướng dẫn sử dụng xà lách

Hướng dẫn sử dụng xà lách

3. Giảm nguy cơ bị ung thư

Nhờ có nhiều beta carotene mà rau xà lách được xếp vào danh mục các thực phẩm ngừa ung thư hiệu quả. Đồng thời cũng tránh được các bệnh về tim mạch hay về khớp hiệu quả.

4. Giảm căng thẳng

Với lượng muối khoáng dồi dào và hàm lượng magie tương đối cao, nó sẽ giúp tinh thần bạn luôn thoải mái. Cơ thể tỉnh táo, ngăn ngừa căng thẳng. Tất cả điều này có được là nhờ vào chất lactuarium. Chất này kích thích thần kinh, não bộ và các mô cơ hiệu quả.

5. Cải thiện giấc ngủ

Các công dụng khác của xà lách có thể nhiều người biết. Nhưng công dụng tốt cho giấc ngủ thì lại ít người biết hơn hẳn. Thực tế người Hy Lạp và La Mã cổ đại đã từng dùng xà lách để cải thiện giấc ngủ rồi. 

Bởi vì trong xà lách có letucarium. Đây là chất có khả năng gây ngủ tuyệt vời. Vì thế một vài lá xà lách là cách giúp bạn dễ dàng có được giấc ngủ nhất.

6. Bệnh thiếu máu

Thiếu máu là do sát không đủ để hình thành hồng cầu. Mà thật may mắn trong xà lách lại có hàm lượng sắt cao. Sắt của rau bao giờ cơ thể bạn cũng hấp thu được nhiều hơn so với các loại thuốc bổ sung sắt thông thường.

7. Nâng cao thị lực

Beta carotene là chất tiền vitamin A. Khi vào cơ thể nó sẽ chuyển thành vitamin A. Nhờ đó mà giúp thị lực tốt hơn nhiều.

8. Cải thiện chức năng tình dục

Xà lách có khả năng ngăn tình trạng xuát tinh sớm ở nam giới. Các tài liệu y học nước ngoài cũng có ghi rằng. Người Ấn Độ dùng rau xà lách như 1 cách tăng cường sinh lý ở phái mạnh tự nhiên. Nam giới có thể thường xuyên dùng xà lách để cải thiện chức năng tình dục ở bản thân.

Xà lách trị nhiều bệnh

Xà lách trị nhiều bệnh

9. Người bị đái tháo đường

Xà lách bản thân nó là một loại rau sống nên lượng carbohydrate hầu như là nhỏ hơn 3%. Do đó nó rất tốt cho người bị đái tháo đường.

10. Đánh bay tình trạng đau đầu

Nước ép từ rau xà lách có nhiều magnesium. Chất này giúp não hoạt động tốt và các mô cơ trơn tru hơn. Nhờ thế mà cải thiện tình trạng đau đầu tốt. Bạn có thể dùng nước ép xà lách trộn cùng với tinh dầu hoa hồng để thoa vào thái dương hoặc trán. Như vậy sẽ giảm đau đầu hiệu quả.

11. Mẹ bầu và mẹ sau sinh

Mẹ bầu và mẹ đang cho con bú sử dụng rau xà lách là cách giúp bổ sung axit folic cho bào thai và cho em bé được tốt hơn.

Xem thêm:

4. Các loại xà lách bạn cần phân biệt để sử dụng

Như mình đã nói, xà lách có rất nhiều loại. Tùy vào mục đích mà bạn chọn lấy loại xà lách phù hợp với bản thân nhất. Một phần sẽ giúp việc sử dụng đạt hiệu quả. 1 phần cũng sẽ làm bạn hấp thụ được nhiều dưỡng chất hơn. Dưới đây là các loại xà lách phổ biến ở nước ta. Căn cứ vào đây bạn có thể phân biệt và chọn loại xà lách cho phù hợp. 

1. Xà lách lá xoăn

Tên như nào thì lá của nó như thế. Lá giòn và xoăn. Chiều dài là thường hơn 1 gang tay và nhỏ. Khi ăn lá rau hơi đắng. Người nào ăn không quen thì khó ăn. Chứ đã ăn quen rồi thì thích mê.

Trong rau xà lách xoăn cũng có nhiều chất dinh dưỡng tốt cho cơ thể giống như các loại xà lách khác.

2. Xà lách của Mỹ

Đặc điểm của giống rau này là lá cuộn lại như bắp cải. Các lá ngoài có màu xanh. Còn lá trong thì màu trắng. Giống xà lách mỹ giòn nhiều nước và hơi hăng. Rau xà lách này dễ ăn hơn xà lách lá xoăn. Ăn với nhiều món đều thích hợp.

Nhờ letucarium, magie cùng nhiều chất khác mà giúp tinh thần tỉnh táo, não hoạt động tốt, mô cơ phát triển hơn.

Bà bầu và mẹ sau sinh đang nuôi con thích dùng loại này hơn. Vì nhiều chất xơ, axit folic và sắt. Tốt cho cả mẹ và con.

3. Giống xà lách có tên là Romaine

Xà lách Romaine ít hăng và ngọt hơn các loại khác. Lá cũng dài và đậm màu hơn. Giống này có nhiều vitamin A và các vitamin nhóm B. Cùng với đó là axit folic dồi dào. Rau xà lách này đậm vị hơn các giống khác. Nên nó hay được làm salad cá ngừ, cà chua, và bơ,… để át mùi đi.

Trong xà lách này cũng có nhiều beta carotene. Nên nó ngăn ngừa các bệnh ung thư, tim mạch, xương khớp hiệu quả. Người ta cũng tận dụng nước ép từ loại rau này để uống làm đẹp da và giảm cân.

4. Giống xà lách có tên là lô lô

Giống xà lách lô lô có các lá rời nhau và xoăn. Các lá xòe rộng có màu xanh rất dịu mắt. Nhìn chung loại này ngọt không giòn cũng không mềm. Nên ăn với thịt nước sẽ ngon hơn là các món trộn.

Giống này có loại lá xanh và lá tím đều rất ngon.

5. Cây xà lách mỡ cũng khá phổ biến

Giống này lá to, rời nhau và dễ bẻ ra khỏi thân. Lá xà lách mỡ mềm và ngọt nhất so với các loại khác. Do các loại này đều ăn sống nên cần sơ chế kỹ để loại bỏ giun sán.

6. Xà lách Carol ngon tuyệt

Xà lách Carol khá được ưa thích vì giòn và hơi đắng rất kích thích.

Giống cây này có lá tròn xoăn, màu xanh dễ chịu. Khi ăn có cảm giác ngọt và hơi đắng nên rất kích thích vị giác Người ta thường dùng dầu giấm để trộn rau này.

Công dụng của xà lách này là hỗ trợ các bệnh về tim mạch, tiểu đường, gân thận. Đồng thời cải thiện tình trạng khó ngủ hiệu quả.

7. Xà lách với tên lạ lẫm Oak Leaf

Loại này thường có màu xanh tươi hoặc đỏ tím khá hấp dẫn. Lá Oak Leaf dài mềm và hơi gấp khú. Gần giống như lá sồi ấy. Nên người ta còn gọi là xà lách lá sồi. Loại này thơm ngon dễ ăn. Nên thường hay được sử dụng nhiều.

5. Những điều cần lưu ý khi dùng xà lách

Cây xà lách đúng là có rất nhiều công dụng. Song nó cũng có những mặt hạn chế nhất định. Chính vì thế để đảm bảo an toàn sức khỏe bạn cần có những lưu ý dưới đây. Không những giúp việc dùng cây xà lách trị bệnh hiệu quả. Mà nó còn hạn chế khả năng nguy hại tới sức khỏe nữa đấy! Ai đang có ý định dùng rau xà lách chữa bệnh thì cần chú ý nhé! 

5.1 Xà lách không dùng trong những trường hợp nào

– Do trong xà lách có nhiều vitamin K nên nó sẽ ảnh hưởng đến hiệu quả của thuốc đặc trị đông máu. Thậm chí nó còn có thể tạo ra các cục máu đông và nhiều biến chứng khác. Vì thế người đang dùng thuốc chống đông máu không nên dùng loại rau  này.

– Vì rau xà lách là rau sống nên khi ăn có thể vẫn còn nhiều vi khuẩn và giun sán. Do đến mẹ bầu cần tránh tuyệt đối ăn sống rau này. Vì có hại cho cả mẹ cả con.

– Các loại rau thơm, rau sống hay loại có nhiều sợi thì đều làm niêm mạc dạ dày bị kích thích. Do đó người bị đau dạ dày cũng cần hạn chế sử dụng rau xà lách để không ảnh hưởng đến sức khỏe,

– Chất xơ trong rau xà lách có thể có chứa loại không tan như cellulose. Chính vì thế nếu dùng loại này thì người bị viêm đại tràng sẽ càng khó chịu. Các chất xơ không tan cọ xát vào thành ruột hoặc đại tràng gây ra đau đớn.

5.2 Dùng rau xà lách hằng ngày như nào cho hiệu quả

– Để đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm cho cả nhà nên nhiều chị em tìm cách học trồng rau xà lách tại nhà. Thực tế cách này rất tuyệt vời. Vừa có rau sạch ăn lại có thể dùng bất cứ khi nào thích. Nhìn chung cách trồng giống rau này không khó. Chỉ cần 1 khoảnh đất nhỏ hoặc 1 thùng xốp là có thể trồng được những cây xà lách xanh tươi, sạch sẽ rồi.

– Tùy vào sở thích mà bạn có thể trồng loại rau nào tùy ý. Nhưng nhiều chị em hay chọn xà lách mỡ, xà lách xoăn, hay tím,… Vì chúng ăn ngon mà làm được nhiều món. Hiện nay nhiều chị em cũng đã thử trồng xà lách tím tại nhà và thành công. Bạn có thể thử mua hạt giống về trồng xem sao nhé!

Bạn nên sử dụng rau xà lách thường xuyên để cơ thể khỏe mạnh cũng như tràn đầy năng lượng. Bởi vì rau này có rất nhiều dưỡng chất mà. Còn nếu có thời gian thì bạn hãy học cách trồng rau này tại nhà. Vừa có rau sạch lại vừa có thuốc bổ cho cả nhà dùng. 

Khi thu hoạch rau bạn có thể bảo quản trong tủ lạnh để ăn dần. Không nên để cây quá già vì sẽ mất chất nhé! Cách này luôn giữ rau được tươi mà còn giữ nguyên dinh dưỡng nữa.

5.3 Sơ chế rau xà lách để hạn chế giun sán

Rau xà lách đúng thật là có nhiều dưỡng chất. Nhưng bên cạnh đó nó cũng có nhiều giun sán. Chính vì thế cần sơ chế làm sao để đảm bảo loại bỏ được tối đa giun sán. Giúp người dùng an tâm khi sử dụng. Dưới đây sẽ là cách sơ chế rau xà lách giúp bạn làm được điều này. 

– Đầu tiên là nhặt sạch lá úa, lá già, lá hỏng rồi mới đem ngâm và rửa rau.

– Đem rau rửa nhiều lần với nước sạch. Bởi theo các bác sĩ dinh dưỡng thì có như vậy mới đảm bảo được độ an toàn khi ăn. Tốt nhất là dùng vòi rửa từng lá lá một. Đây là cách mà giúp loại bỏ thuốc hóa học, giun sán. Đồng thời cũng hạn chế tối đa các vi khuẩn gây bệnh cho cơ thể người dùng.

– Sau đó cho rau vào chậu nước muối loãng rồi ngâm 15p cho sạch hoàn toàn. Dư lượng thuốc trừ sâu còn sót lại sẽ giảm đi đáng kể.

– Rửa thật sạch lại bằng nước sôi để nguội 1 lần nữa. Vớt ra rổ rồi vẩy cho ráo nước rồi mới đem sử dụng. 

6. Kết luận

Trên đây là toàn bộ các thông tin về cây xà lách. Từ tác dụng của cây xà lách cho đến các đối tượng dùng cây xà lách được. Và nhiều thông tin thú vị khác. Mình tin đây sẽ là cuốn cẩm nang hữu ích cho những ai đang nghiên cứu về cây này. Và có ý định dùng cây chữa bệnh đấy!