17+ tác dụng của Trắc bách diệp – lưu ý và cách dùng hiệu quả

Trong các loài cây cảnh trang trí đẹp, có một loài cây thuốc nam quý được dùng phổ biến trong Đông y, tên loài cây đó là Trắc bách diệp. Cây có rất nhiều công dụng để chữa bệnh, phần hạt của cây có tác dụng an thần, thông tiện và nhuận tràng thường được gọi là hạt trắc bách.

Trong bài viết này #ohana xin chia sẻ thêm một số công dụng khác để chữa bệnh của loài cây này.

1. Tìm hiểu về đặc điểm cây trắc bách diệp

Cây trắc bách diệp là gì? Nguồn gốc và phân bổ

Trắc bách diệp tên khoa học là Thujae orietalis Semen, là dòng cây thuộc họ Trắc Bách (Cupessaceae). Trắc bách diệp còn có tên gọi khác là bá tử nhân, trắc bá tử nhân… hoặc gọi tắt là bá thực. Phần cành lá được phơi hay sấy khô có tên tiếng anh là Folium et Ramulus Biotae, phần hạt trắc bách gọi là Semen Thujae orientails.

Trắc bách diệp

Trắc bách diệp

Cây trắc bách điệp có thân cao phân thành nhiều nhánh, mọc thẳng đứng với chiều cao từ 6 tới 8 mét tạo thành những hình dáng lạ và đặc biệt cho cây. Lá cây màu xanh đậm, hình vẩy và dẹp mọc đối nhau, quả cây hình nón úp vào nhau với kết cấu gồm từ 6 đến 8 vẩy dày. Hạt trắc bách có hình trứng, màu nâu sẫm, không có cạnh và phía dưới có vết sẹo rộng màu nâu nhạt.

Phân bố và thu hoạch

Khoảng thời gian từ tháng 9 đến tháng 11 là thời điểm tốt nhất để thu hoạch lá cây trắc bách diệp, ngoài ra quanh năm người ta vẫn thu hái thường xuyên loại lá cây này. Cành nhỏ của cây cũng đem cắt và đem sấy khô hoặc phơi để bảo quản và dùng dần khi cần thiết. Vào mùa thu đông, khoảng từ tháng 9 đến tháng 12 là mùa hái quả, sau đó đem phơi khô, xát bỏ vẩy bên ngoài vỏ để lấy nhân bên trong đem phơi khô thêm một lần nữa.

Loài cây này được trồng làm cảnh và làm thuốc phổ biến khắp nơi trên cả nước và một số nước khác trên thế giớ như vùng Capazo thuộc Liên Xô cũ, Trung Quốc. Tại nhiều đình chùa, công viên, trắc bách điệp được trồng làm cảnh, thường nở hoa vào tháng 4 tháng 5 hàng năm nhưng rất hiếm gặp.

Cấu tạo và thành phần hóa học

Đông y rất coi trọng trắc bách diệp, bởi tính hơi hàn, có tác dụng chữa chảy máu cam,  thổ huyết, lỵ ra máu, thanh huyết phần thấp nhiệt. Đặc điểm của trắc bách điệp là vị chát, đắng còn  hạt trắc bách lại có tính bình, vị ngọt, chữa chứng hay quên, mất ngủ và ra nhiều mồ hôi ở người có thể trạng yếu, tác dụng an thần rất hữu hiệu.

Theo nghiên cứu năm 1958 của Viện y học Bắc Kinh, thành phần hạt bá của cây trắc bách điệp có 0,64% saponozit và chất béo. Bộ môn dược lý Trường đại học y Hà nội đã làm một thí nghiệm vào năm 1962, tiến hành lấy nước sắc trắc bách diệp thí nghiệm sức chịu đựng heparin trên 3 chú chó sử dụng 3 ống nghiệm khác nhau, kết quả cho thấy rằng sau khi uống, khả năng đông máu của cả 3 chú chó này đều tăng.

Xem thêm:

2. Cây trắc bách diệp dùng để làm gì? Tác dụng của cây trắc bách diệp

1. Giúp cải thiện bệnh rối loạn tim mạch

Những bài thuốc từ cây trắc bách diệp rất tốt với hệ tim mạch của chúng ta, giúp ổn định nhịp tim, điều hòa huyết áp, ngoài ra còn có công dụng an thần, trị chứng bồn chồn, mất ngủ và bồi bổ khí huyết… 

Công thức làm bài thuốc bằng trắc bách điệp để chữa bệnh tim mạch: 

Cần chuẩn bị 200 gam đường quy và 400 gam lá trắc bách điệp đã phơi hoặc sấy khô. Sau đó đem hai nguyên liệu này tán nhuyễn thành bột, trộn đều cùng chút nước rồi vo như hạt đậu thành từng viên nhỏ. Liều lượng dùng: mỗi lần dùng 50 viên, ngày dùng  2 lần.

Tác dụng của trắc bách diệp

Tác dụng của trắc bách diệp

2. Giúp an thần và nhuận tràng

Để củng cố sức khỏe và ngăn ngừa nhiều bệnh gây hại cho cơ thể, chúng ta có thể sử dụng cây trắc bách điệp bởi khi sử dụng loài cây này đúng cách thì sẽ cải thiện rất nhiều cho hệ tiêu hóa và có được giấc ngủ ngon hơn.

Công thức làm bài thuốc bằng trắc bách điệp để có một liệu pháp an thần và nhuận tràng:

Cần chuẩn bị quả trắc bách diệp già đã phơi hoặc sấy khô, giã nát lớp ngoài đi chỉ giữ lại phần nhân bên trong. Trong đông y, dược chất này thường được sử dụng với tên gọi là Bá tử nhân.  

Đem Bá tử nhân đi sao vàng, tiếp tục giã nát và sau đó loại bỏ lớp dầu đi chúng ta thu được Bá tử xương. 

Sử dụng mỗi loại từ 5 đến 15 gam các thành phần gồm nhân táo, hạt sen, nhãn, dùng kết hợp cùng bá tử xương, sắc thành thuốc uống mỗi ngày sẽ có tác dụng an thần và giúp cơ thể lợi tiểu.

3. Giúp cầm máu

Rất nhiều loại thuốc đông máu sử dụng cây trắc bách diệp như một thành phần chính do cây có khả năng giúp ngăn chảy máu khi chúng ta bị thương. Có một loại cây khác cũng có tác dụng tương tự, đó là cây diệp hạ châu. Rất ít cây thuốc vừa có thể cầm máu cho người vừa cầm máu được cho động vật như vậy.

Sắc nước uống từ lá cây trắc bách điệp có tác dụng cầm máu rất tốt, giảm đáng kể lượng máu chảy ra ngoài do thời gian đông máu được thúc đẩy nhanh hơn mức bình thường.

Trắc bách diệp có tác dụng gì?

Trắc bách diệp có tác dụng gì?

4. Giúp ngăn tình trạng rụng tóc

Đối với những người có tóc mỏng hoặc thường xuyên bị rụng tóc thì cây trắc bách điệp chính là phương thuốc thần kỳ vì có thể giúp tóc phục hồi và kích thích thời gian phát triển một cách kinh ngạc khi duy trì sử dụng trong một thời gian. Thông thường sau khoảng 1 tháng tóc mới sẽ dần mọc lên, và bạn sẽ sở hữu mái tóc như mong muốn sau thời gian khoảng 3 tháng.

Công thức làm bài thuốc bằng trắc bách điệp để phục hồi và kích thích mọc tóc:

Chuẩn bị 100ml cồn 70 độ và 30 gram lá trắc diệp tươi. Lá trắc bá sẽ được ngâm trong cồn trên trong khoảng trên 7 ngày là có thể bắt đầu mang ra sử dụng. Tẩm dịch thuốc vào bông gòn, sau đó sử dụng 3 lần mỗi  ngày bôi vào vị trí tóc bị rụng. 

5. Trị ho ra máu, thổ huyết

Để trị chứng ho ra máu hoặc thổ huyết các bạn có thể sắc nước uống từ bài thuốc gồm rễ cây rẻ quạt, lá thài lài tía, lá huyết dụ và không thể thiếu lá trắc bách diệp,mỗi thành phần một lượng vừa bằng nhau.

Cách thứ hai: cần chuẩn bị 6 gram can khương sao,15 gram ngải diệp và 15rgam trắc bách diệp đã sao cháy đen. Sau đó sắc cùng 600ml nước cho đến khi nước cạn còn khoảng ⅓ sau đó chia ra uống 1 ngày 3 lần.

6. Trị bệnh chảy máu cam

Sử dụng bài thuốc này 2 lần/ngày bạn đã có thể dứt chứng bệnh chảy máu cam nhanh chóng.

Cần chuẩn bị 15 gram ngải cứu, 8 gram ngó sen, 8 gram sinh địa và 15 gram lá bá tử nhân, trộn đều và đem sau vàng, dùng 400ml nước sắc cạn còn khoảng ¼. Chia ra uống ngày 2 lần.

Lưu ý khi sử dụng trắc bách diệp

Lưu ý khi sử dụng trắc bách diệp

7. Chữa trị ho dài ngày

Với chứng ho dài ngày, có thể điều trị dứt điểm với bài thuốc từ cành và lá trắc bách diệp.

Cần chuẩn bị lá và cành cây trắc bách diệp kết hợp với rễ dâu, rễ cây tầm gửi, rễ chanh và cây dâu tằm. Liều lượng từ 10 đến 15 gram mỗi thành phần, sau đó trộn đều, đem sao vàng và đem sắc cùng 400m nước, sắc cạn còn khoảng ¼. Chia ra uống ngày 2 lần.

8. Trị bệnh mồ hôi ra nhiều, do âm hư

Âm hư là  một trong những nguyên nhân khiến mắc bệnh ra mồ hôi nhiều, việc sử dụng trắc bách diệp sẽ giúp cải thiện đáng kể chứng bệnh này.

Chuẩn bị 16 gram vỏ hạt lúa tiểu mạch, 8 gram ngũ vị tử, 16 gram bá tử nhân và bạch thuật, ma hoàng căn, đảng âm, mẫu lệ, hạ khúc 12 gram mỗi loại. Trộn đều các thành phần này đem tán bột sau đó đem táo nhục vào trộn cùng, sắc với nước uống hoặc vo thành viên để tiện sử dụng và bảo quản.

9. Điều trị ngủ mộng mị, tinh thần ko thoải mái

Với áp lực công việc và học tập ngày càng tăng, hiện nay rất nhiều người luôn cảm thấy tinh thần không thoải mái, khi ngủ thường mộng mị, có thể áp dụng bài thuốc từ trắc bách diệp để cải thiện triệu chứng này.

Cần chuẩn bị 4 gam cam thảo, 4 gam xương bồ, 20 gam thục địa và 20 gam trắc bách diệp, đương uy, phục thần, mạch đông, huyền sâm mỗi loại 12 gam. Đem trộn đều và sắc uống hàng ngày, mỗi ngày 1 lần.

10. Duy trì sức khỏe

Việc sử dụng phương thuốc này hàng ngày có tác dụng duy trì sức khỏe một cách toàn diện. Nếu sử dụng kiên trì và lâu dài bạn sẽ cải thiện đáng kể tình trạng sức khỏe của bản thân.

Cần chuẩn bị nhục thung dung thái nhỏ, hà thủ ô thái nhỏ và hạt trắc bách, mỗi thứ 60 gam, cho hỗn hợp  vào bình kính cùng 2 lít rượu trắng nguyên chất. Để trong khoảng thời gian 10 ngày (xuân, hạ) và 2 ngày (thu, đông) là có thể sử dụng được phương thuốc này. Lượng dùng mỗi lần 1 chén con, ngày uống 2 lần.

11. Trị băng – rong huyết

Khi gặp phải tình trạng băng – rong huyết thì trắc bách diệp có thể phát huy hiệu quả vô cùng tốt. 

Dùng 10-15g mỗi loại vị sau: lá bạc hà, buồng cau điếc, vỏ cam, lá ngải cứu và quan trọng nhất là lá trắc bá. Trộn đều và đem sắc lấy nước sử dụng ngay trong ngày.

Xem thêm:

3. Tìm hiểu về tinh dầu trắc bách diệp

Chăm sóc da và sức khỏe đối với chị em phụ nữ luôn là một chủ đề được quan tâm đặc biệt. Hiện nay nhiều người đã biết đến tinh dầu trắc bách diệp Cypress, là một trong những loại tinh dầu đạt hiệu quả cao trong việc làm đẹp và chăm sóc da, cải thiện sức khỏe rất tốt.

Tác dụng của tinh dầu trắc bách diệp

  • Giúp chăm sóc da và làm đẹp: loại bỏ các độc tố và muối thừa ẩn sâu trong da, làm sạch tuyến bã nhờn và lỗ chân lông, giúp căng da, kích thích tiết mồ hôi và giảm rụng tóc.
  • Hỗ trợ điều trị  bệnh: tốt cho gan, hệ tiết niệu và hệ tiêu hóa, chống viêm nhiễm khuẩn và sát trùng vết thương, chống viêm, thấp khớp, viêm phế quản. Giảm huyết áp, giảm đau trong co thắt ruột, chuột rút hay ho quặn theo cơn. Cầm máu hiệu quả, kiềm chế và khử mùi mồ hôi cơ thể, điều trị giãn tĩnh mạch.
  • Giúp thư giãn đầu óc, giảm mệt mỏi căng thẳng, an thần và tăng cảm giác vui vẻ hạnh phúc khi chúng ta đang có những cảm xúc tức giận, buồn bã, làm dịu những cơn sốc hay sang chấn tâm lý mạnh.
  • Khử mùi và thanh lọc không khí.
  • Tránh côn trùng.

4. Trắc bách diệp và một số thông tin có thể bạn chưa biết

4.1 Ý nghĩa phong thủy của cây trắc bách diệp

Trong phong thủy, cây trắc bách diệp lại có một vai trò rất đặc biệt quan trọng. Rất nhiều người đánh giá, khi sở hữu cho mình những sản phẩm từ trắc bách diệp thì may mắn sẽ đến, công việc làm ăn thuận lợi do tác dụng của trắc bách diệp có thể đẩy lùi các loại tà khí, tránh sự xâm nhập các loại khí không tốt vào nhà. 

Ngoài ra khi đặt loại cây này trong nhà sức khỏe sẽ dồi dào, chuyện tình cảm viên mãn, gia đình hòa hợp hạnh phúc. Những căn nhà với khuôn viên rộng, ưa chuộng trưng bày và chăm sóc cây cảnh không thể bỏ qua loài cây này bởi vừa có ý nghĩa về mặt phong thủy lại có thêm những tác dụng to lớn trong việc chữa và điều trị các loại bệnh thường gặp trong gia đình.

4.2 Vai trò của gỗ cây trắc bách diệp

Khi trưởng thành đủ tháng đủ năm và môi trường sống đạt đủ điều kiện thích hợp cây trắc bách diệp trở thành 1 loài cây lấy gỗ nhờ đặc điểm kích thước cây khá lớn. Hiện nay trong nền công nghiệp nội thất gỗ, đã xuất hiện nhiều giường, tủ, bàn ăn làm từ gỗ loài cây này.

Khi sử dụng những món đồ nội thất gỗ đặc biệt này trong ngôi nhà của chúng ta thì cả chủ nhà và khách đến chơi nhà đều luôn có một cảm giác thư thái và dễ chịu nhờ vào mùi thơm riêng biệt của loại gỗ cây trắc bách diệp.

4.3 Giá cây trắc bắc diệp bao nhiêu tiền?

Chúng ta có thể dễ dàng sở hữu giống cây trắc bách diệp có chỉ với vài chục nghìn đồng. Khi cây đã lớn được từ nửa năm đến 1 năm thì giá cây lên đến trên 500 nghìn đồng và hơn nữa. Mỗi mét khối gỗ cây cổ thụ trắc bách diệp có thể lên tới vài triệu đồng.

Rất nhiều nghệ nhân Bonsai ưa chuộng cây Trắc bách diệp, dưới bàn tay chăm sóc kì công của họ, giá trị của cây trắc bách diệp cổ thụ lâu năm có thể được nâng tầm từ vài chục triệu cho đến vài trăm triệu đồng.

5. Lời kết

Mong rằng những chia sẻ của #ohana về cây trắc bách diệp, tác dụng và những bài thuốc chữa bệnh của loài cây này sẽ giúp bạn đọc có được cái nhìn tổng quát về loại thảo dược thần kỳ này, từ đó áp dụng và sử dụng để đạt được hiệu quả tốt nhất.