Sâm đại hành : nhận biết, tác dụng và cách dùng hiệu quả

Sâm đại hành là 1 loại thảo dược được nhiều người dùng từ xưa đến giờ. Thậm chí còn được coi là thần dược nữa. Vậy cụ thể tác dụng của sâm đại hành như nào mà được nhiều người yêu thích đến thế? Cùng tìm hiểu nhé! 

1. Tìm hiểu về đặc điểm cây sâm đại hành

Nó còn được gọi với cái tên là tỏi mọi, kiệu đỏ hay phong nhạn,… Đấy là cách gọi của từng miền mà thôi. Nhưng danh pháp của nó chỉ là Eleutherine Bulbosa. Cây sâm đại hành được xếp vào nhóm cây thuộc họ lá đơn.

1.1 Đặc điểm nhận dạng

Đây là giống thân cỏ với vòng đời tương đối dài. Nơi đâu tiên tìm thấy nó là ở châu Mỹ. Hiện tại nhiều nước châu á hay khu vực cũng có trồng cây này. 

Sâm đại hành ở nước ta thì vừa mọc hoang lại vừa được trồng. Một số tỉnh có nhiều nhất là Hòa Bình, Nghệ An, Hà Tĩnh,….

Đây là giống cây ưa sáng và những khu đất ẩm. Cây trưởng thành có thể cao đến 30cm. Thân cây tròn khá giống quả trứng. Người ta còn gọi là củ. Cũng có cây thì cao hơn và to hơn.

Củ của cây cũng chỉ tầm ngón chân cái thôi và dài cỡ 1 ngón tay út. Bên ngoài củ có 1 lớp màng hay còn gọi là vảy cây màu nâu trên, đỏ dưới. Khi cắt đôi củ thì thấy ruột đỏ nhạt với nhiều vòng tròn màu trắng và đồng tâm. 

Lá cây tương đối dài có thể lên đến 50cm giống hình lưỡi mác. Mỗi lá rộng cỡ 3 đến 4 ngón tay chụm lại. Nó có ngoại hình giống lá cau hay lá dừa thu nhỏ lại. 

Hoa của cây mọc theo cụm ở thân. Cụm hoa có thể dài tầm 1 gang tay với nhiều hoa màu trắng hay vàng. Cuống hoa dài. Mỗi hoa lại có 6 cánh và 3 nhị.

Cây cũng có quả nhưng ít người thấy hơn. và nó sinh sản bằng cách tái sinh hay đẻ nhánh con.

Cây sâm đại hành

Cây sâm đại hành

1.2 Phương pháp chế biến

Sau 1 đến 2 năm là cây đã phát triển tốt rồi. Cứ mùa đông lá cây sẽ rụng đi hết. Đây cũng là thời điểm mà người ta thu hoạch củ và rễ của cây. 

1.3 Sử dụng sâm đại hành có tác hại gì không?

Hiện tại thì chưa có báo cáo nào nói về tác dụng phụ của sâm đại hành cả. Nhưng khi sử dụng bạn cũng cần tuân thủ đúng theo liều lượng và cách dùng mà bác sĩ đã đưa ra nhé!

Nhất định không được lạm dụng để gây ảnh hưởng đến cơ thể bạn. Thậm chí nó cũng khiến việc điều trị bệnh có vấn đề. 

2. Sâm đại hành trị bệnh gì? Tác dụng của sâm đại hành

Công dụng của sâm đại hành nhìn chung tương đối nhiều. Bởi vì đây là vị thuốc tốt, lại điều trị được nhiều bệnh khác nhau nữa. Đây là một vài bài thuốc nổi tiếng từ sâm đại hành.

1. Trị sưng tấy và mụn nhọt

Bông trang, bồ công anh, đơn tướng quân và sài đất mỗi vị 16g đem nấu với 4g sâm đại hành. Đem nấu nước rồi chia ra dùng nhiều lần trong ngày. Bài thuốc này sẽ làm mụn đỡ sưng và nhanh lành hơn. 

Hoặc bạn cũng có thể lấy đơn đỏ, bạch chỉ và ké đầu ngựa mỗi vị đúng 12g. Đem nấu với kiệu đỏ 20g nữa để uống. Uống một ngày từ 3 đến 4 bát.

Để tăng hiệu quả thì bạn kết hợp thơm việc dùng lá táo chua và rễ cau giã nát rồi đắp vào chỗ bị mụn.

2. Trị sa trực tràng hoặc thiếu máu

Bài thuốc này là sự kết hợp của sâm đại hành và nhiều dược liệu khác. Đảng sâm, sâm đại hành, huỳnh kỳ mỗi vị đúng 16g. Thêm 6g xuyên khung rồi đem nấu nước vừa đủ là được.

Tùy theo tình trạng bệnh mà bạn dùng mỗi ngày từ 2 đến 3 bát thuốc là được. Sau 1 tháng thì tình hình sẽ tiến triển. nếu sau đó mà bệnh tình không đỡ thì tăng liều lượng lên. Ngược lại nếu giảm thì giảm liều lượng xuống.

Tác dụng của sâm đại hành

Tác dụng của sâm đại hành

3. Giúp bạn ngủ ngon hơn

Muốn có được năng lượng cho 1 ngày mới thì bạn cần có 1 giấc ngủ thật sâu và ngon giấc. Vậy muốn có được giấc ngủ như thế. Lại thêm giảm căng thẳng thì bạn đừng bỏ qua bài thuốc này nhé! 

Chỉ cần lấy sâm đại hành 20g khô đem sao vàng và phơi qua lên rồi đem nấu nước (1000ml)). Nước này chia ra uống thay nước lọc mỗi ngày. 

Ngoài ra bạn cũng có thể áp dụng bài thuốc sau. Lạc tiên 14g đem nấu với sâm đại hành 30g trong nồi đất! Tùy tình trạng bệnh mà ngày dùng từ 2 đến 3 bát.

hoặc đơn giản hơn là làm viên hoàn để tiện dùng. Cũng tiết kiệm được kha khá thời gian đấy! Đơn giản là nấu thành cao rồi đem nén viên lại để dùng dần là được.

4. Trị viêm phế quản và chữa ho

Chuẩn bị rễ dâu, lẻ bạn, sâm đại hành mỗi vị 20g. Thêm cam thảo nam và lá chanh mỗi dược liệu đúng 12g nữa. Các nguyên liệu đem nấu nước để dùng. 

Nếu dùng cho trẻ nhỏ thì bạn áp dụng bài thuốc này. Lấy 1 lạng sâm đại hành và xạ can 50g đem nấu với 300ml nước. Mỗi ngày cho bé nhà bạn uống tầm 12 đến 30ml. Tùy tình trạng bệnh. 

Nếu người bệnh viêm phế quản kèm theo nhiều đờm nữa thì lấy gừng khô 50g, củ kiệu đỏ 1 lạng, phèn phì và vỏ quýt khô mỗi vị 20g. Thêm hạt đình lịch 2 lạng và bạn hạ 30g nữa. sau đó thì làm như sau: 

  • Củ kiệu đỏ rửa sạch rồi thái mỏng ra và phơi khô lên.
  • Sao đen hạt đình lịch, bán hạ chế lên. Các dược liệu khác thì cho vào cối nghiền bột mịn.
  • Các nguyên liệu trộn đều rồi thêm nước vừa đủ vào để sắc
  • Nước chia ra uống nhiều lần trong ngày là được. 
Sâm đại hành có tác dụng gì?

Sâm đại hành có tác dụng gì?

5. Trị rắn cắn

Theo kinh nghiệm của người xưa thì sâm đại hành điều trị rắn cắn rất tốt. Điển hình chỉ cần lấy củ cây giã nhỏ rồi đắp vào chỗ rắn cắn là được. Phần nước cốt thì lấy ra uống. Đây là cách để nọc độc rắn được hút ra ngoài 1 cách nhẹ nhàng. 

6. Bổ dưỡng – chữa bệnh cho gan

Bài thuốc này rất dễ thực hiện. Bạn chỉ cần lấy lá vọng cách, lá quao và sâm đại hành mỗi vị đúng 12g. Thêm râu ngô 20g, cây xương khỉ 30g, vỏ quýt khô 10g nữa. Đem các nguyên liệu nấu với 1l nước là được. 

Chú ý khi đun cần để lửa vừa và nhỏ. Đun nửa tiếng cho nước cạn bớt đi thì mang đi uống được. Nước chia ngày dùng 3 lần. Dùng đến khi bệnh đỡ.

3. Các cách sử dụng sâm đại hành

Như vậy có thể thấy được rằng sâm đại hành có rất nhiều tác dụng đúng không? Nhưng có những người thì khi dùng lại không thu được kết quả như mong đợi đâu. Hơn nữa cũng không nhiều người biết cách dùng sâm đại hành. Để phát huy hết công dụng của nó cả. 

3.1 Sử dụng sâm đại hành dạng khô

Cách để có được những lát sâm khô không hề khó như bạn nghĩ đâu. Chỉ gói gọn trong 3 bước này thôi:

  • Những củ tươi sau khi thu hoạch thì tiến hành rửa sạch rồi thái thành từng lát mỏng. Sau đó đem phơi khô đii. Không thì dùng luôn những lát sâm người ta đã sấy khô đều được. 
  • Nếu người lớn thì lấy tầm 10 đến 20g còn trẻ nhỏ thì giảm liều lượng đi chỉ còn 5 đến 6g thôi. Đem nấu với nửa lít nước là được.
  • Đun đến khi chỉ còn lại 300ml thì tắt bếp đi.
  • Nước chia 2 lần để uống cho hết là được.

3.2 Cách sử dụng sâm đại hành tươi

Món này bạn dùng để làm thức ăn hay nấu nước uống đều tốt cả. Nhìn chung cách chế biến nó không khó. Đối với mỗi cách làm bạn thực hiện như dưới đây là được. 

Lấy 1 nắm của sâm tươi chừng 30g đem rửa sạch rồi thái lát mỏng. Sau đó thì nấu với nửa lít nước. Nước chia ra 2 lần uống trước ăn 15p là được. 

Nếu muốn làm thức ăn thì chỉ cần lấy những củ sâm tươi đem rửa sạch rồi thái mỏng ra. Đem xào cùng thịt bò cho ngon. Cách nấu không khác gì các món xào khác nên bạn yên tâm nhé! Đây là món ăn vừa ngon lại vừa có màu đẹp mắt nên bạn có thể làm trong các cuộc đãi khách đấy! 

Sơ chế sâm đại hành

Sơ chế sâm đại hành

3.3 Ngâm rượu để sử dụng

Sau khi thu được sâm đại hành đỏ thì bạn bỏ hết lớp vỏ người rồi rửa cho thật sạch. Đem thái thành từng miếng mỏng rồi phơi cho khô. Sau đó lấy 1 cân khô đem ngâm rượu là được. 

Cứ 1 cân sâm khô thì dùng 6l rượu nếp ngon để ngâm. Ngâm trong bình thủy tinh có nắp đậy cho sạch sẽ. Sau 15 ngày thì dùng được. Để càng lâu thì càng ngon.

Khi ngâm nếu mà sâm cạn nước thì lấy đũa nhấn sâm sao cho ngập trong rượu để không bị hỏng.

Khi ngâm xong thì rượu có màu đỏ đẹp mắt, mùi lại thơm và dễ uống nữa chứ. Khi uống chỉ cần lấy 1 chén nhỏ uống trước bữa chính là được. Ngày dùng 2 lần là ok. Dùng liên tục vừa cải thiện sức khỏe vừa chữa được bệnh.

Rượu ngâm từ sâm điều trị được tình trạng đau nhức chân tay hay đau lưng, đau xương khớp tốt. Hoặc người nào chán ăn mệt mỏi vẫn có thể dùng được. Giữ thói quen dùng rượu này và đúng liều lượng. Sẽ cho cơ thể khỏe mạnh hơn.

4. Lời kết

Bạn đã thấy được tác dụng của sâm đại hành chưa? Nó có xứng đáng được gọi là thần dược vàng cho người dân không? Chúng mình hi vọng đây sẽ là cuốn cẩm nang tuyệt vời cho những ai đang tìm hiểu về sâm đại hành nhé! Các bài thuốc này trước khi áp dụng cần hỏi ý kiến bác sĩ đã nhé!