29 tác dụng của chè vằng – phụ nữ sau sinh dùng thế nào là đúng

Nếu được hỏi đâu là loại cây phổ biến ở Việt Nam nhất. Mình tin nhiều người sẽ nói đó là cây chè vằng. Mặc dù nó chẳng được trồng tập trung ở bất cứ khu vực nào hay tỉnh nào. Nhưng nó lại được nhiều người biết đến cực kỳ. Cây mọc hoang này được người ta ca ngợi như 1 loại thảo dược rẻ như cho mà lại có nhiều công dụng.

Không chỉ đối với người bình thường mà ngay cả với mẹ sau sinh nó cũng chính là cứu tinh đấy! Người ta gọi nó là cây gọi sữa. Nhưng có thực sự là chè vằng tốt cho mọi người và mẹ sau sinh không? Dùng thường xuyên có gây ra tác hại gì không? Và tác dụng chè vằng cụ thể như nào cho đúng?

Để giúp bạn giải quyết các câu hỏi này. Chúng mình đã tổng hợp rất nhiều thông tin hay ho về chúng. Tin chắc rằng sau khi đọc xong bạn sẽ thốt lên đầy kinh ngạc đấy! Cùng đón đọc ngay sau đây nhé!

Mục lục

1. Đặc điểm, nguồn gốc và một số lưu ý của chè vằng

Cây vằng hay còn được gọi với nhiều tên khác nhau như  cẩm văn, chè cước man,… Đây chỉ là tên gọi của một số vùng miền thôi. Chứ thực chất chúng đều là một cả. Danh pháp của cây vằng là asminum subtriplinerve. Cây vằng được xếp vào họ hoa Oliu.

Cây vằng không phải phổ biến như nhiều cây khác, ở đâu cũng gặp. Mà cây chủ yếu tập trung tại các tỉnh có nhiều núi non, địa hình khó khăn.  

Nhưng khi biết được công dụng của nó thì hiện tại nó cũng đã được trồng nhiều ở 1 số nơi. Người ta coi đây là cây kinh tế để phát triển.

Cây chè vằng

Cây chè vằng

1.1 Hình dáng của cây vằng

Nghe tên thì có vẻ bạn nghĩ đây là cây rất to lớn đúng không. Nhưng thực thế thân chúng khá nhỏ. Chỉ từ 3 đến 6mm mà thôi nhưng lại rất cứng. Chính vì kích thước thân nhỏ như thế nên chúng mọc với nhau thành từng bụi nhỏ. Rồi sau đó mỗi thân sẽ phân chia thành nhiều nhánh hơn để tăng kích thước của cụm. 

Cây vằng có những bông hoa màu trắng nhỏ xinh mọc tập trung ở đầu cành. Lá vằng thì mọc đối xứng nhau trên cành. Phần đầu lá thon nhọn. Lá cây ảnh hưởng bởi độ cao. Càng lên cao thì càng nhỏ. Trên mặt lá bạn cần chú ý quan sát có đúng 3 gân rất rõ. Đây cũng là dấu hiệu để bạn phân biệt với lá ngón. 

Cây chè vằng giờ không còn là cây mọc hoang nữa. Mà nhiều nơi người ta quy hoạch làm cây kinh tế để sản xuất rồi.

Các loại cây vằng có hiện nay

Cây vằng hiện tại có 3 loại chính. Đối với mỗi loại không chỉ hình dáng khác nhau mà công dụng cũng khác nữa.

Cây vằng lá nhỏ gọi là vằng sẻ

So với 2 người anh em còn lại thì đây là loại tốt nhất trong cả 3. Chính vì hàm lượng dưỡng chất nhiều mà nó chủ yếu được dùng làm thuốc. 

Cây vằng sẻ có lá mỏng và nhỏ. Kể cả khi bạn phơi khô chúng rồi thì vẫn thấy có màu xanh nhạt chứ không phải màu nâu. Lá cây khi khô vẫn có mùi thơm nhẹ dễ chịu. Đến khi nấu nước cũng cho nước thơm và có màu xanh.

Cây vằng lá to gọi là vằng trâu

So với vằng sẻ thì loại này không được ưu ái bằng. Vì chất dinh dưỡng của nó không nhiều. Vì thế người ta cũng ít dùng nó chế thuốc. 

So với cây vằng sẻ thì giống này thân to và lá cũng to hơn. Khi lá khô thì có màu nâu và không có mùi thơm. Nước nấu lên cũng có màu nâu giống chè nỏ, hoàn toàn không mùi.

Loại vằng núi

Vì không có công dụng gì nên người ta không trồng và cũng không quan tâm đến loại này.

Tác dụng của chè vằng

Tác dụng của chè vằng

1.2 Dược tính của chè vằng

Theo y học cổ truyền thì chè vừng mát nên dùng nhiều để thanh nhiệt, giải độc. Đồng thời nó sẽ làm cho da dẻ mịn màng và cải thiện chất lượng giấc ngủ tốt. 

Đối với mẹ sau sinh thì đây là cây giúp mẹ có thể tăng lượng sữa và chất của sữa. Đồng thời sẽ giúp mẹ ngăn chặn tình trạng viêm nhiễm, béo phì sau sinh.

Còn với những nhà Tây y học thì trong chè vằng có Glycozit đắng và Flavonoid. Ngoài ra còn có Ancaloid nữa. Mỗi thành phần này lại có những công dụng khác nhau.

Glycozit đắng sẽ giúp cơ thể người dùng tăng khả năng thèm ăn, cải thiện giấc ngủ tốt.

Flavonoid là một chất chống oxy tự nhiên. Từ đó giúp đào thải độc tố ra khỏi cơ thể, chữa bệnh bí tiểu.

Ancaloid đóng vai trò như một chất kháng sinh tự nhiên giúp kháng viêm, kháng khuẩn tốt. Ngoài ra còn giúp kích thích dây thần kinh khu TW để tinh thần thoải mái hơn. Ngăn sự hình thành của tế bào ung thư và ổn định huyết áp tốt.

1.3 Khi dùng chè vằng có vị gì?

Chè vằng thực chất là người ta lấy thân và lá của cây vằng phơi khô lên. Sau đó thì đem sử dụng. 

Và thường thì nếu tự trồng thì người ta sẽ cho vào túi nilon bảo quản thô sơ. Còn với các công ty chuyên sản xuất chè vằng, họ sẽ đóng hộp, dùng túi hút chân không. Hoặc có thể sản xuất các chế phẩm khác từ chè vằng. Tuy nhiên chè vằng vẫn là thứ được yêu thích hơn cả.

Chè vằng khi uống vào nơi đầu lưỡi thì có vị đắng nhẹ. Nuốt xuống cổ họng sẽ có vị ngọt. Nói chung là rất thú vị.

1.4 Chế biến chè vằng

Người ta thường sử dụng cành và lá của cây vằng để làm thuốc. 

  • Sau khi chặt lá và thân cây về thì người ta phơi qua rồi sao thơm lên. Sau đó sẽ dùng làm trà.
  • Muốn sản xuất cao chè vừng thì người ta dùng  tươi nấu cô đặc lại.
  • Hiện đại hơn thì giờ người ta chiết xuất trực tiếp từ thân và lá ra rồi cô đặc thành viên nén.
Sử dụng chè vằng thế nào là đúng

Sử dụng chè vằng thế nào là đúng

Xem thêm:

2. Chè vằng dùng để làm gì? 7 tác dụng của chè vằng

Như mình đã chè vằng thực sự có nhiều công dụng đấy! Nếu không thì từ xa xưa các cụ sao lại sử dụng chè vằng nhiều đến thế! Nhưng không phải ai cũng biết được điều đó! Vậy đâu là những công dụng tuyệt vời mà chè vằng mang lại?

1. Giải khát, thanh nhiệt hiệu quả

Ở nhiều nơi nhất là khu vực Quảng Trị, chè vằng là thứ nước người ta dùng mỗi ngày. Thực sự họ cũng không để ý lắm là nó có tác dụng ra sao đâu. Người ta chỉ biết nó mát thì để uống giải nhiệt thôi. Đấy cũng là phong cách của từng miền thôi. Như người Bắc thì hay dùng lá vối hay chè xanh vậy đó.

2. Hỗ trợ giảm cân hiệu quả

Đây có thể coi là thứ nước được chị em yêu thishc nhất. Vì khi dùng chè vằng mỗi ngày cơ thể người dùng có cảm giác no bụng. Từ đó không muốn nạp thêm đồ ăn vào người nữa. Chưa kể nó sẽ giúp quá trình trao đổi chất nhanh hơn. Lượng mỡ thừa tiêu thụ nhanh chóng hơn. Vì thế mà giảm cân hiệu quả.

Mẹ sau sinh cũng dùng chè vằng như 1 thứ thuốc giảm cân an toàn, hiệu quả. Mẹ sau sinh thì nên dùng chè vằng nóng để phát huy được tối đa công dụng.

3. Cải thiện chứng mất ngủ, biếng ăn

Như mình vừa phân tích ở trên Glycozit đắng giúp kích thích khả năng thèm ăn của người dùng. Chưa kể còn còn giúp người dùng có giấc ngủ chất lượng hơn nhiều.

Mặc dù đây là chất khiến chè bị đắng. Nhưng chính vì có nó nên người dùng mới thèm ăn được đấy! 

4. Hạ huyết áp và ngăn ngừa xơ vữa động mạch

Sử dụng chè vằng thường xuyên sẽ giúp thành mạch của bạn không bị giãn nở quá mức. Đồng thời các chất chống oxy hóa trong chè sẽ giúp ngăn được tình trạng vị xơ vữa động mạch. Vì thế người ta khuyên ai bị huyết áp tăng thì nên dùng chè vằng đều đặn. Kể cả người già dùng cũng để bảo vệ tim mạch.

5. Bảo vệ gan và tốt cho người tiểu đường

Cũng vì chè vằng giúp tiêu thụ mỡ thừa nhanh chóng, duy trì vóc dáng mà nó giúp tiêu hóa dễ dàng hơn. Vì thế đây là cách an toàn và đơn giản nhất để bạn ngăn ngừa tiểu đường và các biến chứng của bệnh đấy!

Lợi ích của chè vằng

Lợi ích của chè vằng

6. Tốt cho mẹ sau sinh

Chè vằng từ xưa đã được dùng nhiều cho phụ nữ sau sinh. Vì khả năng tăng lượng và chất của sữa mẹ. Điều này khoa học cũng đã chứng minh. Như vậy bé sẽ hay ăn chóng lớn hơn. Ngoài ra thì nó còn giúp mẹ đánh bay mỡ thừa ở bụng hay đùi hiệu quả. Điều này có được là nhờ chất Glycosit trong chè vằng.

Không những thế người ta dùng chè vằng để giúp mẹ bỉm mau lành vết thương, không bị nhiễm khuẩn. Bởi vì trong chè có alcloid và nhựa favonoid. Đây là 2 chất được đánh giá là kháng khuẩn rất tốt.

Chè vằng không chỉ có 2 công dụng như trên đâu. Nó còn giúp tử cung của mẹ co bóp nhiều hơn, đẩy huyết ứ ra ngoài. Mẹ sẽ mau hết sản dịch và tránh các bệnh hậu sản.

7. Tốt cho người cao tuổi

Chè vằng không chỉ tốt cho người trưởng thành. Mà đối với người già nó cũng như 1 liều tăng lực tự nhiên vậy. Không chỉ giúp bảo vệ được tim mạch mà nó còn giúp hệ xương của họ chắc khỏe hơn. Chưa hết đâu, các triệu chứng mất ngủ hay đau đầu cũng không có cơ hội tìm đến nữa. Thật là tuyệt phải không?

3. Một số bài thuốc dùng chè vằng làm nguyên liệu

Chính vì nó có nhiều công dụng như thế mà người ta đã sử dụng chè vằng để làm nguyên liệu trong các bài thuốc Đông y. Các bài thuốc này được nhiều người áp dụng và rất hiệu quả đấy. Mặc dù đây chỉ là những bài thuốc truyền miệng thôi. Thế mới thấy công dụng của chè vằng tốt như nào!

1. Ngăn ngừa ung thư

Vì chè vằng có Flavonoid nên nó mới ngăn được ung thư. Nước chè vằng sẽ đào thải độc tố ra ngoài. Không có độc tố thì cơ thể bạn sẽ ít bị nhiễm bệnh, nhiễm độc hơn. Từ đó mà giúp cơ thể khỏe mạnh.

Dù là bạn dùng chè vằng với mục đích thải độc, ngăn ung thư thì vẫn sẽ dùng 2 cách sau:

– Cách 1: Bạn hòa 10g cao chè vằng với 2 lít nước 80 độ là được. Khuấy đều rồi uống khi nước còn ấm. Mỗi lần thì bạn uống 1 chút thôi. Miễn sao uống hết 2l nước trong ngày là được.

– Cách 2: Mỗi ngày đun 2 lít nước sạch với 20 hoặc 30g chè vằng. Khi đun thì đun kỹ ầm 15p cho chè tiết ra nhiều chất nhất. Để tăng hiệu quả thì hãy dùng khi còn nóng.

2. Dứt điểm tình trạng áp xe vú

Lấy chè vằng tươi hay khô đều được đem giã nát với cồn 50 độ. Sau đó lấy bã đắp lên chỗ ngực bị áp xe. Ban ngày làm 3 lần. Ban đêm làm 3 lần. Khi nào khỏi hẳn mới ngưng. Liên tục trong vòng 1 tuần liền

3. Điều hòa kinh nguyệt

Không chỉ khi bạn đang ở tuổi dậy thì đau. Mà ngay cả phụ nữ bước vào giai đoạn tiền mãn kinh, kinh nguyệt không đều thì cũng nên dùng chè vằng. nó sẽ ổn định lại chu kỳ 1 cách từ từ. Hơn nữa cũng hạn chế được viêm nhiễm vùng kín.

Để đạt được hiệu quả cao thì nên dùng chè vừng cùng các nguyên liệu khác. Chè vằng khô 20g, ngải cứu khô 8g, ích mẫu khô, hi thiêm khô mỗi vị 16g.  Cho các nguyên liệu vào nồi và sắc lấy nước uống hết trong ngày.

4. Ngăn ngừa các bệnh về răng miệng

Nếu muốn cải thiện tình trạng răng miệng thì bạn nên dùng lá chè vằng. Lấy lá cây vằng tươi rửa sạch rồi nhai và ngậm 30p. Cách này giúp giảm tình trạng đau nhức và diệt vi khuẩn hiệu quả.

5. Giúp các vết thương, vết côn trùng đốt mau lành

Chè vằng (gồm thân và rễ) đã ngâm rồi trộn với dấm thanh để đánh bay mụn trứng cá.

Còn nếu ai bị rắn cắn và có các vết thương hở miệng thì đun nước chè vằng lên để rửa vết thương. Nó sẽ giúp vết thương sát trùng, tránh nhiễm khuẩn. Đồng thời giúp vết thương mau khép miệng lại.

6. Cải thiện tình trạng vàng da do bệnh gan

  • Chè vằng và ngấy hương mỗi vị 20g
  • Cho vào nồi đun với 200ml nước. Đun đặc khi nào còn ⅕ thì đem uống.
  • Nhớ dùng hết trong ngày, không để hôm sau.

7. Giảm đau bụng kinh, chậm kinh ở phụ nữ

Cách làm cũng không khó lắm đâu.

  • Đun sôi 1 cân chè vằng (gồm ca lá và cành) với 3l nước. Đun liên tục trong 4 giờ liên tiếp với lửa nhỏ.
  • Gạn lấy nước rồi thêm tiếp 2l nước nữa để nấu nước thứ 2. Nước này đun trong 2 giờ là được.
  • Đem 2 lần nước hòa với nhau rồi cô đặc thành cao. 
  • Khi co cao rồi thì mỗi lần cần 1 chút tầm 2g để hòa với nước ấm là được.

Xem thêm:

4. Phụ nữ sau sinh dùng chè vằng như nào cho đúng?

Không chỉ Đông y mà Tây y người ta cũng đã chỉ ra chè vằng thực sự tốt. Nhưng đó là với một số người. Vậy còn đối tượng nhạy cảm là mẹ sau sinh thì sao? Chè vằng có thực sự phù hợp và tốt không? Mẹ dùng có ảnh hưởng gì nghiêm trọng không?

4.1 Công dụng của chè vằng với mẹ sau sinh

Tác dụng của chè vằng theo Đông y là thanh nhiệt, tiêu độc. Giảm viêm và kích thích tạo sữa cho mẹ bầu sau sinh. Nhất là mẹ nào bị ít sữa hiếm sữa thì càng nên dùng chè vằng.

Vậy nên khi bạn có người thân hoặc bạn bè sắp sinh em bé thì đừng quên cách này nhé! Sữa mẹ về nhiều mà còn rất mát nữa.

1. Gọi sữa về và nâng cao chất lượng sữa

Không chỉ có Glycosit đắng gọi sữa về đâu. Các chất cống oxy hóa và vitamin có trong chè cũng làm được nhiệm vụ này. Chúng sẽ cùng nhau ngăn tình trạng tắc tia sữa hay bị áp xe ở mẹ. Quan trọng hơn cả là các chất này sẽ giúp sữa mát hơn. Em bé dễ hấp thụ hơn nhiều.

2. Hạn chế viêm nhiễm sau sinh cho mẹ

Không phải tắc tia sữa, viêm nhiễm sau sinh mới là điều mẹ lo nhất. Vì môi trường nóng ẩm thì càng dễ bị hơn. Flavonoid trong chè vằng như một chất ngăn vi khuẩn xâm nhập vào cơ thể mẹ. Đồng thời sẽ khiến các vết thương mau lành hơn nhiều.

3. Giúp mẹ sau sinh có kinh nguyệt đều

Sau sinh mẹ sẽ có cả những thay đổi bên trong và bên ngoài cơ thể. Nếu tuyến nội tiết tố không ổn định thì kinh nguyệt rối loạn là điều đương nhiên. Nhờ có các chất tốt ở trong chè vằng  mà estrogen trong cơ thể mẹ cũng được sản sinh nhiều. Từ đó giúp mẹ mau chóng có được chu kỳ kinh nguyệt đều hơn.

4. Cân bằng cơ thể, giúp da dẻ và vóc dáng mẹ đẹp hơn

Công dụng giúp mẹ giảm cân thì được ít người biết đến hơn. Nhưng thực sự thì nó có công dụng này đấy! Vì chè vằng làm các mô hoạt động nhiều hơn. Vì thế mà năng lượng dư thừa tự nhiên sẽ giảm đi nhiều.Cũng nhờ thế mà sữa của bạn chất lượng và tốt cho bé hơn đấy!

4.2 Dùng chè vằng đúng cách cho mẹ sau sinh

Có 3 cách chính được các mẹ bỉm hay dùng nhất.

  • Bạn chỉ cần 1 nắm lá chè khô rồi cho vào ấm nấu cùng 2l nước lọc. Đun tầm 10p cho chè ra nhiều chất nhất thì tắt bếp để nguội. Uống thay nước lọc hàng ngày. Không chỉ giúp mẹ khỏe mà còn giúp bé cũng khỏe hơn đấy!
  • Cách 2 là bạn cho chè vào ấm vào như trà thông thường. Riêng cách này thì bạn nên dùng nóng. Và trong bữa  ăn thì càng tốt. Mẹ bỉm không nên dùng trà nguội nhiều.
  • Cao chè vằng là cách bảo quản dễ nhất. Và nó cũng có hiệu quả khá tốt. Khi nào dùng thì chỉ cần lấy khoảng 2 đến 3g cao hòa với 1 cốc nước to rồi uống thôi. Cao chè vằng bạn mua tại siêu thị hay cửa hàng chè khô đều có.

Cách dùng rất đơn giản đúng không. Nói chung là không mất nhiều thời gian lắm, nhưng lại có nhiều lợi ích. Vì thế mẹ sau sinh đừng quên thức uống này nhé!

4.3 Những lưu ý khi dùng chè vằng cho mẹ bỉm sữa

Nếu dùng đúng liều lượng thì thật tuyệt vời. Còn nếu bạn dùng quá nhiều thì sao? Đương nhiên sức khỏe sẽ có vấn đề khá lớn đấy!

  • Chè để qua đêm không uống. Vì vi khuẩn xâm nhập vào rồi.
  • Chỉ dùng với liều lượng nhất định. Không ham hố vì muốn thấy kết quả ngay.
  • Nếu dùng chè vằng cho người huyết áp thấp thì cho thêm vài lát gừng tươi vào để tăng hiệu quả.
  • Cho chè vằng vừa đủ thì tốt sữa. Nhưng tham quá thì nước bị đắng sẽ làm mất sữa đấy!

5. Cao chè vằng với chè vằng, loại nào tốt hơn?

Đúng là hiện nay trên thị trường có cả cao chè vằng và chè vằng. Loại nào cũng được quảng cáo rất tốt. Điều đó khiến nhiều người hoang mang. Người tiêu dùng không biết mình phải dùng loại nào cho hợp, cho tốt mà vẫn đảm bảo sức khỏe. Vậy trong 2 loại này loại nào tốt hơn? 

Nhìn chung công dụng của chúng không khác nhau nhiều. Có chăng là cách pha chế thôi. Nếu chè khô thì bạn cần nấu nước để hãm. Còn cao thì chỉ cần pha với nước là uống được rồi.

Cao chè vằng căn bản là sắc đặc từ cành và lá mà ra cả. Và hiện nay nhiều người cũng rất thích cao chè vằng.

Nhưng nói đi cũng cần nói lại, do công nghệ còn hạn chế nên khi sản xuất cũng ảnh hưởng đến tác dụng của cao. Khi nấu ở nhiệt độ cao mà không ổn định lửa được thì lại làm mất nhiều chất tốt. Sau đó lúc cô đặc cao cũng không chú ý lửa thì cao bị cháy. Nước uống đắng và đục. Nói chung là mất kha khá công dụng.

6. Quy tắc khi sử dụng chè vằng để đạt hiệu quả

Dù rằng chè vằng là loại nước thực sự tốt. Nhưng nó cũng có những hạn chế nhất định. Ví dụ như dùng nhiều quá cũng ảnh hưởng. Hay dùng chè vằng cho sai đối tượng cũng gây ra hậu quả khôn lường.

Chè vằng tốt và nhiều công dụng. Điều này đã được khoa học chứng minh rồi.Vì thế người ta mới gọi nó là “thần dược”. Nhưng thần dược mà không dùng đúng cách lại chẳng khác nào thuốc độc cả. Vì thế bạn cần rất chú ý nhé! Sau đây là 1 vài tác dụng phụ nếu bạn lạm dùng chè vằng đấy!

– Mẹ sau sinh dùng chè vằng để tử cung co bóp đẩy huyết ứ ra. Còn mẹ bầu thì tuyệt đối không dùng. Vì nguy cơ sinh non hay sảy thai lá rất cao. Bởi vì nó làm tử cung có bóp mạnh.

Lá ngón và lá chè vằng tương đối giống nhau. Bạn cần cực kỳ cẩn thận. Chè vằng tốt còn lá ngón thì không. Nó là thuốc độc.

– Chè vằng tốt cho mẹ sau sinh nếu mẹ dùng đúng liều lượng. Lạm dụng mẹ có thể bị mất sữa.

– Chè vằng hạ huyết áp. Nên người huyết áp thấp dùng vào thì huyết áp thấp hơn. Có thể bị ngất xỉu.

– Vì cơ thể chưa hoàn thiện hết nên trẻ dưới 2 tuổi dùng chè vằng sẽ bị phản tác dụng.

Do đó khi dùng bạn cần chú ý liều lượng, cách dùng theo lời khuyên của bác sĩ. Có như vậy thì chè vằng sẽ phát huy hết công dụng. Mà sức khỏe của bạn cũng đảm bảo.

7. Lời kết

Trên đây là toàn bộ các thông tin về chè vằng mà bạn có thể tham khảo để hiểu hơn về loại cây này. Chúng mình hi vọng đây sẽ là bài viết cung cấp cho bạn thật nhiều điều hay ho. Từ tác dụng của chè vằng cho đến cách sử dụng cũng như hạn chế của nó.

Và hơn hết, các bài thuốc này cũng chỉ được truyền tai nhau thôi. Nên để đảm bảo an toàn bạn nên hỏi ý kiến bác sĩ nhé! Như vậy bạn sẽ an tâm dùng chè vằng để điều trị bệnh đấy!

Cập nhật 05/07/2020